Jesień 2026 przynosi w Europie wyjątkowo różnorodny obraz współczesnego rzemiosła. Obok dużych wydarzeń poświęconych sztuce rzemieślniczej pojawiają się wystawy badające relację między materiałem, czasem i pamięcią, projekty łączące tradycyjne techniki z nowymi technologiami oraz wydarzenia skupione na ochronie dziedzictwa i przekazywaniu wiedzy.
Coraz wyraźniej widać przy tym przesunięcie rzemiosła w stronę współczesnej sztuki i designu kolekcjonerskiego. Obiekt wykonany ręcznie jest dziś oceniany nie tylko przez pryzmat techniki, ale również koncepcji, autorskiego języka, eksperymentu z materiałem i miejsca, jakie zajmuje w kulturze wizualnej. Ten kierunek dobrze dokumentuje The Art of Polish Craft — album prezentujący różnorodność polskiej sceny współczesnego rzemiosła i twórców pracujących na styku craftu, sztuki i designu.
Homo Faber 2026 – rzemiosło jako doświadczenie światła, materiału i ludzkiej ręki
1–30 września 2026
Fondazione Giorgio Cini, Isola di San Giorgio Maggiore, Wenecja
Najważniejszym punktem początku jesiennego kalendarza jest czwarta edycja Homo Faber, organizowana przez Michelangelo Foundation for Creativity and Craftsmanship, Fondazione Cologni dei Mestieri d’Arte oraz Fondazione Giorgio Cini. Tegoroczna odsłona nosi tytuł An Island of Light, a jej kierownictwo artystyczne powierzono Es Devlin.
Koncepcja wystawy opiera się na relacji między światłem, materiałem i ludzką ręką. W historycznych przestrzeniach Fondazione Giorgio Cini powstało 15 immersyjnych instalacji, w których prezentowane są setki obiektów wykonanych przez rzemieślników z różnych części świata. Kuratorska narracja odwołuje się do geografii weneckiej laguny: poszczególni twórcy i ich praktyki funkcjonują niczym wyspy, połączone wspólnym językiem materiału i pracy ręcznej.
Istotnym elementem wydarzenia są również pokazy technik, warsztaty oraz możliwość obserwowania rzemieślników przy pracy. Homo Faber nie ogranicza więc rzemiosła do gotowego przedmiotu — pokazuje także proces, wiedzę i relację między twórcą a materiałem.
W tegorocznej edycji obecny jest również polski akcent związany z Craftica Gallery. Galeria, której działalność koncentruje się na promocji polskiego rzemiosła artystycznego na międzynarodowym rynku designu, prezentuje w ramach Homo Faber pracę Zofii Sobolewskiej Ursic. Jej praktyka łączy collectible design z tradycyjną techniką intarsji słomianej, drewnem i metalem. To jeden z przykładów polskiej twórczości, która coraz wyraźniej funkcjonuje w międzynarodowym obiegu współczesnego craftu.
W tym kontekście The Art of Polish Craft staje się interesującym uzupełnieniem Homo Faber: zamiast jednej kuratorskiej opowieści pokazuje szerszy przekrój polskich praktyk, materiałów i indywidualnych metod pracy.
Czuły Punkt Widzenia – rzemiosło jako zapis czasu, dotyku i użytkowania
4 września–22 listopada 2026
Galeria Główna, Instytut Dizajnu w Kielcach, ul. Zamkowa 3, Kielce
Ważnym polskim wydarzeniem jesieni jest wystawa „Czuły Punkt Widzenia”, kuratorowana przez Monikę Osinkowską. Jej punktem wyjścia jest pytanie o to, czy przedmiot może „pamiętać” i czy ślady użytkowania — patyna, pęknięcia, odkształcenia czy zużycie — mogą stać się częścią jego wartości.
Wystawa rozwija ideę Tenderness, sformułowaną przez historyka rzemiosła i kuratora Glenna Adamsona. Zamiast traktować przedmiot jako zamknięty w chwili opuszczenia pracowni, ekspozycja przygląda się jego dalszemu życiu. Drewno ciemnieje, metal pokrywa się patyną, ceramika pęka, a materiał pod wpływem człowieka i czasu zmienia swoją formę.
To podejście przesuwa uwagę z perfekcji wykonania na proces i materialność. Rzemiosło staje się tutaj sposobem obserwowania relacji między człowiekiem, przedmiotem i czasem.
Wystawa ma również bezpośrednie znaczenie dla kontekstu The Art of Polish Craft. Wśród prezentowanych twórców znajdują się między innymi Maciej Gąsienica-Giewont, Katarzyna Harasym, Jansen Spaltabaka oraz Agnieszka Mazur — artyści obecni również w albumie. Dzięki temu wystawa w Kielcach i publikacja tworzą dwa różne, ale uzupełniające się obrazy tej samej sceny: jednej budowanej wokół materiału, procesu i indywidualnego języka twórczego.
Programowi wystawy towarzyszą również działania edukacyjne, w tym Craft Lab oraz wrześniowa „Noc Rzemiosła” z otwartymi pracowniami.
London Design Festival 2026 – tradycyjne techniki w dialogu z technologią i nowym projektowaniem
12–20 września 2026
Londyn; główne prezentacje craftowe m.in. Victoria and Albert Museum, Cromwell Road, London SW7 2RL
London Design Festival ma szerszy profil niż wydarzenia poświęcone wyłącznie rzemiosłu, ale właśnie dlatego jest istotnym punktem odniesienia dla współczesnego craftu. Tegoroczna, 24. edycja obejmuje 11 dzielnic projektowych i program łączący design, sztukę, technologię, materiały oraz tradycyjne techniki.
Jednym z ważniejszych projektów jest Craft x Tech Tokai Project w Victoria and Albert Museum. Projekt zestawia wielowiekowe japońskie tradycje — między innymi lakiernictwo, ceramikę, obróbkę drewna i metalu, washi oraz tekstylia — ze współczesnym projektowaniem i nowymi metodami pracy.
Równie interesujące są inne realizacje programu V&A x LDF. When the Void Gazes Back Eunjo Lee łączy cyfrowe modelowanie, rzeźbę i częściowo drukowaną z odzyskanej gliny formę, natomiast Time After Time Andre Williamsa zestawia tradycję zegarmistrzowską z kulturą soundsystemu.
London Design Festival pokazuje więc jeden z najważniejszych kierunków rozwoju współczesnego craftu: technika pozostaje fundamentem, ale nie ogranicza formy ani sposobu prezentacji dzieła.
Londyn był zresztą ważnym miejscem dla polskiego rzemiosła już na początku tego roku. Podczas Collect 2026 w Somerset House wystawa Metamorphosis: Craft from Poland prezentowała między innymi Monikę Patuszyńską, Annę Berę, Macieja Gąsienicę-Giewonta i Formsophy. Ich obecność dobrze wpisuje się w szerszy proces umiędzynarodowienia polskiego craftu, którego jednym z dokumentów jest The Art of Polish Craft.
Stockholm Craft Week 2026 – współczesne rzemiosło jako środowisko eksperymentu i współpracy
30 września–4 października 2026
Wiele lokalizacji w Sztokholmie, Szwecja
Stockholm Craft Week jest największym szwedzkim wydarzeniem poświęconym współczesnemu rzemiosłu. Jego rozproszona formuła obejmuje wystawy indywidualne i zbiorowe, otwarte pracownie, pokazy technik, rozmowy z artystami, wykłady, performanse i wydarzenia edukacyjne.
Tegoroczny program szczególnie mocno akcentuje współpracę. Konferencja otwierająca Collaborating Craft poświęcona jest kolektywnym procesom twórczym i współpracy jako metodzie rozwijania praktyki rzemieślniczej.
Wśród wystaw pojawiają się zarówno projekty skupione na konkretnych materiałach i technikach, jak i realizacje podejmujące szersze kwestie związane z pamięcią, formą czy społecznym wymiarem rzemiosła. Ta różnorodność jest charakterystyczna dla współczesnego skandynawskiego craftu, w którym tradycja często funkcjonuje jako punkt wyjścia do badań nad materiałem i współczesną kulturą.
Salon International du Patrimoine Culturel 2026 – métiers d’art między dziedzictwem a współczesną technologią
29 października–1 listopada 2026
Carrousel du Louvre, Paryż
Paryski Salon International du Patrimoine Culturel, organizowany przez Ateliers d’Art de France, reprezentuje inny, ale równie ważny obszar współczesnego rzemiosła. Jego przedmiotem zainteresowania są métiers d’art, konserwacja, restauracja, ochrona dziedzictwa oraz przekazywanie specjalistycznej wiedzy.
Hasłem 31. edycji jest „Heritage in Light”. Światło zostanie pokazane zarówno jako narzędzie techniczne, jak i element artystyczny i symboliczny — sposób wydobywania materiałów, podkreślania architektury oraz współczesnego interpretowania dziedzictwa.
W wydarzeniu uczestniczy ponad 300 wystawców, a program obejmuje konferencje, demonstracje technik i prezentacje zawodów artystycznych. Szczególnie interesujący jest tu dialog między tradycyjnymi umiejętnościami a współczesną technologią i projektowaniem oświetlenia.
OFICI Traditional Craft Fair – tradycyjne rzemiosło włączone w współczesny obieg
6–8 listopada 2026
Cardona Castle, Parador Nacional de Turismo, Cardona, Barcelona, Hiszpania
Nowym wydarzeniem w europejskim kalendarzu jest OFICI Traditional Craft Fair, organizowane przez Consorci de Comerç, Artesania i Moda de Catalunya oraz Le Département, przy wsparciu katalońskich instytucji kultury.
Założeniem wydarzenia jest połączenie tradycyjnych zawodów z obecnym rynkiem kultury i designu. W programie znajdą się między innymi ceramika, biżuteria, szkło, metal, papier, drewno, tekstylia, włókna roślinne i nowe biomateriały.
Szczególnie istotnym elementem będzie wystawa „Crafted Origins: Celebrating Europe’s Craft Geographical Indications”, przygotowana przez European Crafts Alliance. To pierwsza wystawa poświęcona europejskiemu systemowi oznaczeń geograficznych dla produktów rzemieślniczych i przemysłowych. Jej tematem jest związek między miejscem pochodzenia, lokalnym materiałem, techniką i wiedzą przekazywaną przez kolejne pokolenia.
OFICI wpisuje więc rzemiosło w kontekst europejskiej polityki ochrony dziedzictwa, ale jednocześnie podkreśla jego znaczenie jako współczesnej praktyki kulturowej i ekonomicznej.
Art Advent – rzemiosło w formule wiedeńskiego rynku sztuki i rękodzieła
13 listopada–23 grudnia 2026
Karlsplatz, Wiedeń
Jesienny kalendarz zamyka szereg wydarzeń o bardziej publicznym i sezonowym charakterze. Jednym z nich jest wiedeński Art Advent na Karlsplatz, działający od 13 listopada do 23 grudnia.
Wydarzenie koncentruje się na sztuce i rzemiośle wykonywanym ręcznie. Wśród prezentowanych dziedzin znajdują się między innymi ceramika, szkło, drewno, metal, kamień, biżuteria, tekstylia i skóra. Istotną częścią wydarzenia jest również program skierowany do młodych twórców — w specjalnej formule Newcomer Hut wybrani artyści otrzymują przestrzeń do prezentacji własnych prac.
Art Advent ma bardziej bezpośredni charakter niż profesjonalne wydarzenia typu Homo Faber czy Collectible, ale jego znaczenie polega na utrzymywaniu widoczności rzemiosła jako praktyki artystycznej obecnej także poza obiegiem instytucjonalnym i kolekcjonerskim.
Dolce Manufactura – métiers d’art w formule wystawienniczej i edukacyjnej
27–29 listopada 2026
Hotel Dolce La Hulpe Brussels, La Hulpe, Belgia
Belgijskie Dolce Manufactura to wydarzenie poświęcone métiers d’art, łączące prezentacje artystów i rzemieślników z warsztatami, spotkaniami i programem edukacyjnym.
Jego skala jest mniejsza niż w przypadku paryskiego Salon International du Patrimoine Culturel, ale właśnie dzięki temu wydarzenie koncentruje się na bezpośrednim kontakcie z twórcami i procesem powstawania obiektów. W szerszym europejskim krajobrazie jest przykładem wydarzenia, które podtrzymuje obecność rzemiosła poza dużymi targami designu i sztuki.
Handmade Stories – kultura handmade między twórczością niezależną a rynkiem
26–29 listopada 2026
BolognaFiere, Bolonia, Włochy
Handmade Stories reprezentuje najbardziej oddolny segment jesiennego kalendarza. Wydarzenie skupia niezależnych twórców z całych Włoch i łączy sprzedaż autorskich przedmiotów z warsztatami, demonstracjami oraz działaniami edukacyjnymi.
W porównaniu z Homo Faber czy Collectible jest to wydarzenie o innym profilu — bliższym kulturze handmade niż collectible art. Warto jednak uwzględnić je w szerszym obrazie europejskiego craftu, ponieważ pokazuje drugi koniec tego samego kontinuum: od codziennej kultury przedmiotów wykonywanych ręcznie po obiekty trafiające do galerii i kolekcji.
Mniejsze wydarzenia, które dopełniają europejski obraz craftu
Jesienny kalendarz obejmuje również szereg bardziej wyspecjalizowanych wydarzeń. W Katalonii odbywa się Salt International Basketry Fair, skoncentrowany na plecionkarstwie, włóknach naturalnych i współczesnych interpretacjach tradycyjnych technik. W Belgii Belgian Craft Day pokazuje pracownie i rzemieślników działających w ramach tamtejszego systemu métiers d’art.
Warto również odnotować wystawy i wydarzenia organizowane wokół konkretnych materiałów i technik — ceramiki, szkła, tekstyliów czy obróbki drewna. To właśnie ten rozproszony poziom europejskiej sceny pozwala zobaczyć, że współczesne rzemiosło nie rozwija się wyłącznie poprzez kilka dużych imprez. Tworzą je także mniejsze galerie, pracownie, festiwale, programy edukacyjne i wyspecjalizowane platformy.
W Polsce podobną funkcję pełnią wydarzenia takie jak Craft Days Fundacji Visteria, tegoroczna prezentacja polskiego craftu podczas Collectible Brussels, londyńskie Collect 2026 czy gdański BINDEKUNST. W ich programach pojawiali się artyści obecni również w The Art of Polish Craft, między innymi Paweł Grunert, Agnieszka Mazur, Agnieszka Owsiany, Jansen Spaltabaka, Jakub Święcicki, Formsophy, Monika Patuszyńska, Filomena Smoła czy Aleksandra Zawistowska.
Craftica Gallery i OBJEKT Gallery – galerie budujące międzynarodową pozycję polskiego rzemiosła
Równolegle do dużych wydarzeń rozwija się w Polsce infrastruktura galerii, która umożliwia prezentowanie rodzimych twórców w kontekście międzynarodowego designu kolekcjonerskiego.
Craftica Gallery, założona w 2024 roku przez Fundację Rodziny Staraków i działająca przy Trakcie Królewskim w Warszawie, została powołana jako platforma promocji polskiego rzemiosła artystycznego na globalnej scenie designu. Łączy artystów, projektantów i kolekcjonerów, a jej program obejmuje zarówno wystawy indywidualne, jak i udział w międzynarodowych targach.
W 2026 roku galeria prezentowała między innymi indywidualną wystawę Anny Milczanowskiej Blooming. A Story About Earth, poświęconą ceramice wypalanej techniką pit firing i relacji między ziemią, ogniem a procesem rzeźbiarskim. W lutym Craftica uczestniczyła w NOMAD St. Moritz, we wrześniu jej program związany jest z Homo Faber, a w październiku galeria zaprezentuje się podczas Design Miami.Paris.
Obok niej istotną rolę na scenie collectible design odgrywa OBJEKT Gallery, galeria skupiona na twórcach pracujących na styku rzemiosła, sztuki i projektowania. Podczas Collectible Brussels 2026 zaprezentowała prace Pawła Grunerta, Moniki Patuszyńskiej, Jana Ankiersztajna, Aleksandry Zawistowskiej, Filomeny Smoły oraz Wiktorii i Filipa Bielickich.
Obie galerie reprezentują odmienne modele działalności, ale wspólnie pokazują zmianę zachodzącą w polskim obiegu. Rzemiosło coraz częściej trafia do galerii, kolekcji prywatnych i międzynarodowych wydarzeń designu, a jego wartość jest budowana nie tylko przez kunszt wykonania, lecz również przez autorski język, koncept i eksperyment materiałowy.
To właśnie ten szerszy kontekst dobrze oddaje The Art of Polish Craft. Album nie przedstawia jednej szkoły czy jednego stylu, lecz różnorodne praktyki — od ceramiki i szkła po drewno, metal, tkaninę, plecionkarstwo i obiekty funkcjonujące na granicy sztuki i designu. W wielu przypadkach są to artyści obecni również w międzynarodowym obiegu, dokumentowanym przez wystawy, galerie i wydarzenia 2026 roku.
Polska scena na tle europejskiego sezonu
Tegoroczny europejski kalendarz pokazuje kilka równoległych kierunków rozwoju rzemiosła. Jeden z nich prowadzi w stronę sztuki i designu kolekcjonerskiego — jak w przypadku Homo Faber, Collect czy działalności Craftica i OBJEKT. Drugi koncentruje się na materiale i procesie, czego przykładem jest wystawa „Czuły Punkt Widzenia”. Trzeci związany jest z ochroną dziedzictwa, transmisją wiedzy i tradycyjnymi zawodami, co wyraźnie widać w Paryżu i Cardonie. Czwarty otwiera rzemiosło na technologię, nowe materiały i współczesne metody projektowania, czego przykładem jest London Design Festival.
Polska scena jest obecna we wszystkich tych obszarach. Twórcy, których prace znalazły się w The Art of Polish Craft, pracują z ceramiką, szkłem, drewnem, metalem, włóknami i innymi materiałami, ale przede wszystkim rozwijają własne metody pracy i indywidualne języki formalne.
Dlatego album można czytać nie tylko jako przegląd polskiego rzemiosła artystycznego, ale również jako zapis momentu, w którym polski craft coraz wyraźniej wchodzi w międzynarodowy obieg współczesnej sztuki i designu. Jesienny kalendarz europejskich wydarzeń pokazuje, że jest to część szerszej zmiany: rzemiosło coraz rzadziej definiuje się wyłącznie przez technikę wykonania, a coraz częściej przez jakość idei, relację z materiałem, autorski proces i potencjał kolekcjonerski obiektu.
Zobacz także:
