Search

Ignazio Gardella – ojciec racjonalizmu

Regał Elegie / zdjęcia: Misuraemme

Ignazio Gardella to wyjątkowy, włoski architekta i projektant, który wywarł głęboki wpływ na ruchy modernistyczne i racjonalistyczne w ciągu całej swojej kariery. Zaczynając od jego niezapomnianych domów w Wenecji po ponadczasowe klasyki designu.

Dziedzictwo, jakie Gardella pozostawił we włoskiej i europejskiej architekturze i wzornictwie, trwa do dziś. Jego wpływ jest wciąż obecny we współczesnych praktykach projektowania produktów i procesów architektonicznych. Głęboka ciekawość intelektualna, rygor metodologiczny i całkowita swoboda myślenia, przyczyniły się do poszerzenia granic języka architektonicznego, głęboko kształtując sposób, w jaki dziś postrzegamy tę praktykę.

Ignazio Gardella – historia włoskiego architekta

Gardella był włoskim architektem, inżynierem, naukowcem i projektantem urodzonym w Mediolanie w 1905 roku w rodzinie architektów Genovese. Ignazio zapisał się na wydział inżynierii lądowej Politechniki Mediolańskiej, aby pójść w ślady swojej rodziny. Uważany jest za wybitnego członka trzeciego pokolenia włoskiego ruchu nowoczesnego obok Carlo Scarpy, a także za jednego z największych przedstawicieli włoskiego racjonalizmu.

Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Ignazio Gardella

Jego działalność rozpoczęła się bardzo wcześnie po ukończeniu studiów, kiedy to w 1929 roku uczestniczył w projektowaniu i realizacji licznych projektów architektonicznych w regionie Piemontu.

Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Casa alle Zattere, Wenecja, 1953

Ignazio Gardella zainteresował się również projektowaniem produktów już w 1947 roku, kiedy to założył wraz z Luigim Caccia Dominioni agencję Azucena. Dla swojej agencji projektował przede wszystkim dekoracyjne obiekty meblowe, łącząc modernistyczną estetykę i formalną elegancję odzwierciedlającą jego praktykę architektoniczną.

Ignazio Gardella – niepowtarzalny styl

Architektura Gardelli zachowywał kompozycję, którą można by nazwać klasyczną. Świadczy o tym wyjątkowe wyrafinowanie detali, które są porównywalne z detalami autorstwa Franco Albiniego, czy to poprzez kontrolę kompletnego projektu budynku, czy też z samego powodu projektowania przestrzeni architektonicznych. W jego architekturze widoczna jest troska i nacisk na to, co natychmiastowe, na styl chwili, a także poszukiwanie pewnego rodzaju ponadczasowości. Uzupełnieniem tego aspektu jest jego zdolność do zmiany rejestrów, dostosowania się do genius loci, co udało się niewielu innym architektom.

Jego projekty, na przestrzeni lat, zmieniały się zgodnie ze zmieniającymi się tendencjami architektonicznymi, często je wyprzedzając. Jednak zawsze zawierając elementy odbiegające od nurtu, z którym mogą być kojarzone. Gardella, choć należał do grona włoskich racjonalistów, stosując lokalne techniki budowlane, jak słynny ceglany ekran Dispensario w Alessandrii, stawał się niejako heretykiem. W latach 50. zbliżył się do nurtów regionalizmu, ale jego budynki zachowały abstrakcję, która dystansuje je od najsłynniejszych dzieł neoliberalizmu czy neorealizmu.

„A jeśli ktoś pyta mnie, czym jest architektura, odpowiadam. Daj mi temat i miejsce, a ja dam ci projekt.” – Ignazio Gardella

Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Palazzo Uffici Alfa Romeo, Arese

W latach 60. i 70. zdawał się wyznawać ściśle profesjonalną formę praktyki, jak Ruch Nowoczesny czy Styl Międzynarodowy. Jego Palazzo Uffici Alfa Romeo (1969) sprzeciwiało się jednak użyciu materiałów przemysłowych i tworzeniu złożonego programu. Gardella ściśle kontrolował formę, narzucając symetryczną kompozycję. W latach 80. wydawało się, że trzyma się postmoderny, ale w rzeczywistości nie podzielał jej zasad.

Ignazio Gardella dla Mediolanu

To głównie miasto Mediolan skorzystało z jego eklektycznej osobowości, odkąd Gardella stał się jednym z promotorów Piano A.R. („Architects Reunited Plan”) w 1943 roku. Projekt nowego planu miasta stanowił jeden z największych testów dla mediolańskich architektów, ze względu na optymistyczne pragnienie ponownego przemyślenia i przebudowy, jako wyrazu nowoczesnego, demokratycznego społeczeństwa.

Mając to na uwadze, w 1945 roku został jednym z założycieli Movimento di Studi per l’Architettura (MSA – Ruch Studiów Architektonicznych). Angażując się przy tym w rozwiązywanie głównych problemów debaty architektonicznej i urbanistycznej odbudowy.

Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Regał Elegie / zdjęcia: Misuraemme

Jego koncepcja architektury jako „sztuki”, gdzieś pomiędzy konstrukcją użytkową, a dziełem artystycznym, nieuchronnie wpłynęła na produkty, które powstały w wyniku jego współpracy z MisuraEmme. Bogactwo i różnorodność produktów, które powstały, były również przedmiotem wystawy „Ignazio Gardella Architetto”, którą zorganizowała MisuraEmme i Muzeum Współczesnego Wyposażenia w Rawennie. Ponadczasowym emblematem tej stał się regał Elegie, który z biegiem lat się ikoną współczesnego wzornictwa.

Ignazio Gardella a design

Jako projektant, Ignazio Gardella już na początku swojej kariery zajmował się projektowaniem mebli i oświetlenia. Większość jego wczesnych dzieł została wykonana przez lokalnych rzemieślników i mniejsze zakłady produkcyjne, jak na przykład meble Ignazio Gardelli zaprojektowane dla Villa Coggi w Mediolanie (1942).

Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Krzesła P10 / zdjęcia: © Casati
Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Desk with reversible yellow top / zdjęcia: Casati

W 1947 roku, w którym ukończył studia architektoniczne, wraz z kolegami architektami Luigim Caccia Dominioni i Corrado Corradi Dell’Acqua założył firmę projektowo-produkcyjną Azucena. Od samego początku Azucena wyróżniała się kolekcjami projektów, które łączyły formalną elegancję, wyraźną modernistyczną estetykę oraz doskonałe rzemiosło i jakość wykonania.

Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Sofa Digamma / zdjęcia: © Casati

Wraz z założeniem firmy Azucena, świeżo upieczony architekt Ignazio Gardella, podobnie jak inni wybitni i przedsiębiorczy włoscy architekci tamtych czasów, rozpoczął długą i udaną karierę architekta-projektanta. Od samego początku, projekty wyposażenia wnętrz i oświetlenia wykonane przez Azucenę stały się fenomenem. W tym mosiężne żyrandole, lampy ścienne i kinkiety oraz szeroki wybór regałów na książki i stołów o regulowanej wysokości. Gardella zaprojektował również dla Gaviny unikalne i kultowe fotele i kanapy z mosiężnymi nóżkami typu „Duck” (1957).

Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Szafki lib 1 / zdjęcia: © Casati
Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Fotel Digamma / zdjęcia: © Santa&Cole
Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Lampa Lta 3 / zdjęcia: © Casati

Pomiędzy nowoczesnością a historią

Ignazio Gardella wykazał się niebywałą umiejętnością dostosowania się do ducha miejsca. Doskonałym tego przykładem jest kontrast pomiędzy Casa Borsalino (1947-1952), wykonaną dla pracowników Borsalino w Alessandrii, a Casa alle Zattere (1958-1962) w Wenecji, który wprowadza nowoczesną architekturę w centrum monumentalnej historycznej scenerii bez użycia symulacji historycznych. W Casa alle Zattere Gardella zaznaczył różnicę w materiałach, stylu, elementach dekoracyjnych i koncepcji objętości, starając się przejąć wpływy ze środowiska budowlanego i kontekstu, jednocześnie nie podporządkowując się im.

Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Casa Borsalino

Jego prace obejmują także budowę Muzeum Sztuki Współczesnej PAC (1947-1954), czyli Padiglione d’Arte Contemporanea, na terenie starego muzeum, biura dla Alfa Romeo w Arese (1969-1972), budynek wydziału architektury w Genui z unikalną ceglaną fasadą (1975-1989). A także rekonstrukcję teatru Carlo Felice w Genui (1981-1990) we współpracy z Aldo Rossim i Christophem Reinhardtem oraz dworzec kolejowy Lambrate w Mediolanie (1984-1992).

Ignazio Gardella - ojciec racjonalizmu
Facoltà Di Architettura, Genova / zdjęcia: Xavier De Jaureguiberry

Zobacz także:

Write a response

Dodaj komentarz

Close
© Copyrights by Point of Design
Close