Mario Bellini jest jednym z tych projektantów, o którego pracach można powiedzieć, że faktycznie łączą pokolenia. Niespodziewane formy i wyszukane kształty definiujących epokę, a także jego długa i wciąż aktywna kariera to coś znacznie więcej niż projektowanie.
Mario Bellini – fenomen włoskiego projektanta
Bellini po raz pierwszy zasłynął jako wybitny projektant maszyn, przekładając funkcje technologii na formę, która była zarówno estetycznie harmonijna, jak i łatwa do zrozumienia. Był to okres rozkwitu dominacji Włoch w przemyśle elektronicznym, a w jego rękach maszyna do pisania, telefon i hi-fi stały się zabawnymi, przyjaznymi przedmiotami, których skomplikowane wnętrze zostało płynnie zintegrowane z elegancką, kolorową estetyką. To właśnie wtedy po raz pierwszy technologia dorównała kreacjom w dziedzinie mebli i architektury, stanowiąc śmiały kontrapunkt dla suchego funkcjonalizmu niemieckiego wzornictwa produktowego.
Nawet eksperymenty Belliniego z motoryzacją były pionierskie. Koncepcja Kar-a-sutra z 1972 roku, opracowana we współpracy z Cassiną i przedstawiona w całej limonkowo-zielonej chwale, zgrabnie zwiastowała powstanie samochodu osobowego ponad dekadę później. Jego rekonfigurowalne siedzenia nadal mają ogromne znaczenie dla skoncentrowanych na wnętrzu, quasi-autonomicznych samochodów przyszłości.
Mario Bellini – styl
Chronologia wszystkich projektów produktów i mebli Belliniego, w tym prac wykonanych dla Olivetti i Brionvega w latach 60-tych i 70-tych, ale także krzeseł, oświetlenia i innych elementów dla B&B Italia, Vitra, Artemide i Cassiny, stanowi zarazem wyjątkową historię designu. Bellini spędził także kilka lat jako redaktor najbardziej wpływowego włoskiego magazynu architektonicznego Domus, ilustrując karierę spędzoną u szczytu nowoczesnej estetyki.
Jako projektant, który dorastał w surowym klimacie powojennych Włoch, a następnie rozpoczął karierę w czasach popu i włoskiego boomu przemysłowego, Bellini może być posądzony o eklektyzm. Jednak to, co definiuje jego prace to przywiązanie do poczucia miejsca i piękna, ale jednocześnie związane z funkcjonalnym rygorem.
Bellini może być uznany za jednego z prekursorów nowoczesnego stylu technologicznego, wraz z Dieterem Ramsem i Jacobem Jensenem. Podczas swojej długiej współpracy z Olivetti, przekształcił krajobraz biurowy w zabawną przestrzeń, która odrzuciła odcienie brązu i szarości dominujące w IBM. Podczas gdy Rams wprowadził północnoeuropejską surowość do projektów konsumenckich, Bellini zawsze podążał w bardziej humanistycznym kierunku.
Mario Bellini – historia
Bellini urodził się w 1935 roku. Od najmłodszych lat, dzięki zachętom dziadka, wykazywał wyjątkowy talent do szkicowania. Spędził pięć lat studiując na mediolańskiej politechnice, którą ukończył w 1959 roku i rozpoczął karierę jako projektant wystaw i produktów. W Olivetti znalazł klienta, który podzielał jego miłość do szczegółów. W Bellinim, Olivetti znalazł natomiast projektanta, który potrafił uprościć jego coraz bardziej skomplikowane wyroby i nadać im uwodzicielski, a zarazem przyjazny wygląd. Ich współpraca obejmowała legendarną „Programma 101” z 1964 roku – imponującą maszynę liczącą, którą wielu uważa za pierwszy komputer stacjonarny.
Współpraca z Olivetti uczyniła z Belliniego główną siłę w dziedzinie wzornictwa przemysłowego, którego prace zostały zebrane przez MoMA i o którego chętnie zabiegali inni klienci, tacy jak Cassina (dla której zaprojektował salony wystawowe), Vitra i B&B Italia. Jego naczelną zasadą jest połączenie funkcjonalności z finezją – lub 'dreaming and doing’, jak opisuje to, czego nauczył się w czasach studenckich.
Jego kariera obejmowała również zmiany społeczne i technologiczne, ale nigdy nie stracił z oczu emocjonalnego komponentu projektowania. ’Zawsze, gdy coś projektujemy, szukamy piękna – to bardzo delikatna rzecz, która łączy cię ze światem poprzez zmysły. Piękno jest sposobem przekazywania znaczenia – czymś, co łączy się z tobą i porusza cię”. Bellini jest już starszym przedstawicielem współczesnego designu, ale jego prace nieustannie zaskakują i zachwycają.
W trakcie swojej kariery Bellini zawsze spoglądał dalej, czerpiąc inspirację z innych kultur i podejść, w tym społeczności projektantów w Japonii i Europie Północnej. Bellini ma również długie i przychylne relacje ze Stanami Zjednoczonymi – krajem, który zwiedził w 1972 roku podczas podróży po udziale w wystawie MoMA poświęconej włoskiej scenie projektowej.
Mario Bellini – ikoniczne projekty
Le Bambole
W 1972 roku, Mario Bellini wymyślił „Le Bambole”. Zabawną sofę do groovego salonu, która stała się jedną z ikon włoskiego stylu lat 70. Wyprodukowana przez Piero Ambrogio Busnelli i Cesare Cassina’s C&B Italia (która stała się B&B Italia w 1973 roku, kiedy to Busnelli przejął całkowitą własność), jest ważnym elementem historii włoskiego wzornictwa, który otrzymał nagrodę Compasso d’Oro w 1979 roku i co ciekawe, jest nadal produkowany przez B&B Italia.
Bez odważnych i dalekowzrocznych przedsiębiorców, którzy są gotowi podjąć ryzyko i zaufać utalentowanym, wschodzącym projektantom, którzy wprowadzą innowacje, pomysłowość może zostać zepchnięta na margines. Bellini i jego producent odnaleźli się jednak nawzajem, a reszta to już historia. Aby uczcić 50. rocznicę powstania projektu Belliniego, firma B&B Italia wydała reedycję, w której zwraca uwagę na zrównoważony proces produkcji.
Kontrowersje wokół Le Bambole
Debiut sofy był spektakularny: po raz pierwszy modelka dzieliła scenę z meblem w kampanii reklamowej. Fotograf Oliviero Toscani, który nigdy nie stronił od kontrowersji, sfotografował skąpo odzianą amerykańską modelkę Donnę Jordan – muzę Andy’ego Warhola i całej nowojorskiej sceny kreatywnej – szalejącą na fotelu i wersalce „Le Bambole”. W czasach, gdy reklama stała się bardzo wpływowa w branży mody i projektowania, niektórzy chwalili wybitne i innowacyjne wizualizacje kampanii, podczas gdy inni uważali je za zbyt destrukcyjne. Cenzura zapanowała wkrótce po tym, jak zdjęcia modelki topless i krzywej sofy zostały po raz pierwszy zaprezentowane na korytarzach Salone del Mobile w 1972 roku. Reklamy „Le Bambole” musiały zostać stonowane, ale mimo to stały się emblematem współczesnego życia, a także manifestem wolności.
Bellini podobno wpadł na pomysł „Le Bambole” po zobaczeniu pozostawionej na podłodze torby, która przypominała dużą poduszkę. Sofę wykonano z lekkiej, ukrytej ramy z rur stalowych, która otoczona jest elastyczną pianką poliuretanową i to właśnie połączenie ramy i poliuretanu sprawia, że kształt sofy pozostaje niezmienny podczas użytkowania. Pobudza naszą wyobraźnię i zaprasza nas w swoje miękkie i wygodne objęcia, jakie może zaoferować tylko projekt stworzony z jednej poduszki.
Pozostałe ikony
Do najbardziej ikonicznych i znanych prac należą stół Cartesius dla Pedretti (1962), krzesło Cab (Cassina, 1977), Pianeta Ufficio (Marcatrè, 1974) oraz stół Bellini (1991).
System Pianetta Ufficio
Natomiast zbliżając się do czasów nam bliższych, w portfolio Belliniego znajdziemy prace dla Kartell – taca Dune (2009), wazony Moon (2010) i Shanghai (2012), dla Nemo Lightning – lampa Nuvola (2012, aktualizacja lampy z 1974 roku), dla Cassiny – krzesło Bull (2008), stół Pantheon (2012, wariant Rotonda z 1977 roku), Cab Bed i Cab Lounge (2015), które stały się częścią „Mario Bellini Collection” Cassiny.
A także dla Meritalii – wizjonerskie dzieła tapicerowane Stardust (2007) i Via Lattea (2008), Stradivani (2009), krzesła No Design (2001), sofa Freud (2014) i stół Opera (2014), które dały początek kolekcji Opera (2016). Bellini projektował również dla Horma oraz Riva1920.
Zobacz także:
