Search

Peter Zumthor – architektura zmysłów

Styl architektoniczny Zumthora uosabia zasady fenomenologii, czyli przekonania o niezaprzeczalnej potrzebie zmysłowych i doświadczalnych cech w architekturze, inspirowane filozofią Martina Heideggera. Peter Zmuthor znany ze swojego zamiłowania do prostoty abstrakcyjnej formy, nieustannie przywołuje i odnosi się do ludzkich, uniwersalnych idei, wspólnych wspomnień czy refleksji, kreując architekturę wychodzącą poza ramy budynków. Przedstawiamy sylwetkę i twórczość szwajcarskiego architekta.

Peter Zumthor – szwajcarskie dziedzictwo

Peter Zumthor – ikony architektury

The Therme Vals

Protective Housing for Roman Excavations

Saint Benedict Chapel

Residential Home for the Elderly, Masans

The Secular Retreat

Peter Zumthor – szwajcarskie dziedzictwo

Peter Zumthor urodził się w latach 40. XX wieku w Bazylei jako syn stolarza. Choć swoją karierę rozpoczął w rodzinnej specjalizacji, w latach 60. rozpoczął studia w Kunstgewerbeschule, Vorkurs i Fachklasse, rozwijając swój twórczy potencjał.  W 1967 r. został zatrudniony przez kanton Graubünden (Szwajcaria) w Departamencie Ochrony Zabytków jako konsultant budowlany oraz analityk architektoniczny historycznych wsi. Wreszcie, po dwunastu latach założył własną praktykę w Haldenstein w Szwajcarii, gdzie nadal pracuje z małym, piętnastoosobowym zespołem.

peter-zumthor-pointofdesign
zdjęcie: Andrew Meredith

Pracownia architektoniczna w Haldenstein wykorzystuje kontrast pomiędzy miękko wykończonym lokalnym drewnem a detalami ze szczotkowanej stali, aby podkreślić piękno w każdym z nich. Skromny budynek, choć usytuowany w środku miasta, nie zdradza swojego przeznaczenia. Nowoczesny dodatek do tradycyjnego domu w Versam, jest przykładem płynnego łączenia przez Zumthora starego i nowego, tradycji i modernizacji oraz jego oddania sprawie zakorzenienia budynków w krajobrazie.

Od 1996 roku jest profesorem na Akademii Architektury, Universitá della Svizzera Italiana, Mendrisio. Był również profesorem wizytującym w University of Southern California Institute of Architecture and SCI-ARC w Los Angeles, w Technische Universität w Monachium oraz w Graduate School of Design, Harvard University.

Jego liczne nagrody obejmują Praemium Imperiale od Japan Art Association, a także Carlsberg Architecture Prize oraz Mies van der Rohe Award for European Architecture. W 2006 roku otrzymał Medal Fundacji Thomasa Jeffersona w dziedzinie architektury od Uniwersytetu Wirginii. W 2008 roku Amerykańska Akademia Sztuki i Literatury przyznała mu Arnold W. Brunner Memorial Prize in Architecture.

„Był czas, kiedy doświadczałem architektury bez myślenia o niej. Czasami niemal czuję w dłoni konkretną klamkę, kawałek metalu w kształcie grzbietu łyżki. Kiedyś chwytałem ją, gdy wchodziłem do ogrodu mojej ciotki. Ta klamka wciąż wydaje mi się szczególnym znakiem wejścia w świat różnych nastrojów i zapachów. Pamiętam dźwięk żwiru pod stopami, miękki połysk woskowanych dębowych schodów, słyszę, jak ciężkie drzwi wejściowe zamykają się za mną, gdy idę ciemnym korytarzem i wchodzę do kuchni, jedynego naprawdę jasno oświetlonego pomieszczenia w domu.”

Peter Zumthor – ikony architektury

The Therme Vals

Zbudowany nad jedynymi źródłami termalnymi w kantonie Graubunden w Szwajcarii, The Therme Vals to hotel i spa w jednym, które łączy w sobie kompletne doświadczenie sensoryczne.

Peter Zumthor zaprojektował łaźnie, które otwarto w 1996 roku, aby rozwinąć istniejący kompleks hotelowy. Pomysł polegał na stworzeniu struktury przypominającej jaskinię lub kamieniołom. W połączeniu z naturalnym otoczeniem, pokoje kąpielowe znajdują się pod trawiastą konstrukcją dachową, którą do połowy zakopano w zboczu wzgórza.

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign6
zdjęcia: © Andrea Ceriani

„Góra, kamień, woda – budowanie w kamieniu, budowanie z kamieniem, do góry, budowanie z góry, bycie wewnątrz góry – jak można zinterpretować implikacje i zmysłowość skojarzenia tych słów – architektonicznie?” – Peter Zumthor

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign6
zdjęcia: © Andrea Ceriani

Ta przestrzeń została zaprojektowana dla odwiedzających, aby mogli się rozkoszować i na nowo odkryć starożytne korzyści płynące z kąpieli. Kombinacje światła i cienia, otwartych i zamkniętych przestrzeni oraz elementów liniowych tworzą zmysłowe i regenerujące doświadczenie. Nieformalny układ przestrzeni wewnętrznej jest starannie wymodelowaną ścieżką cyrkulacji, która prowadzi kąpiących się do określonych punktów, ale pozwala im na samodzielne odkrywanie pozostałych obszarów.

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign6
zdjęcia: © Andrea Ceriani

Fascynacja mistycznymi właściwościami świata kamienia we wnętrzu góry, ciemnością i światłem, refleksami świetlnymi na wodzie lub w nasyconym parą powietrzu, przyjemność z niepowtarzalnej akustyki bulgoczącej wody, uczucie ciepłych kamieni i nagiej skóry, rytuał kąpieli – te pojęcia przyświecały architektom. Zamiar pracy z tymi elementami, ich świadomej realizacji i nadania im szczególnej formy istniał od początku. Kamienne pomieszczenia zostały zaprojektowane tak, aby nie konkurować z ciałem, ale schlebiać ludzkiej formie i dać jej bezpieczną przestrzeń.

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign6
zdjęcia: © Andrea Ceriani

Protective Housing for Roman Excavations

To wyjątkowa konstrukcja ochronna dla pozostałości fundamentów rzymskich budynków. Nowa obudowa dla znalezisk archeologicznych została pomyślana jako rodzaj abstrakcyjnej rekonstrukcji rzymskich woluminów: lekki szkielet ścian, wykonany z drewnianych lameli, które przepuszczają światło i powietrze, dokładnie naśladuje rzymskie ściany zewnętrzne, dając w ten sposób efekt opakowania.

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign9
zdjęcia: Hans Danus&August Fischer&Hélène Binet
Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign9
zdjęcia: Hans Danus&August Fischer&Hélène Binet

Traktowanie wejść stanowi grę z relacją między historią a teraźniejszością: rzymskie wejścia, widoczne jako wystające fragmenty muru, są obudowane konstrukcjami typu peepshow, które pozwalają na wgląd do wnętrza. Wewnątrz budynku dźwięki miasta przenikają przez lamelkową strukturę ścian. Zamknięci w historycznej przestrzeni odczuwamy dźwięki miasta XX wieku, pozycję słońca i oddech wiatru.

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign9
zdjęcia: Hans Danus&August Fischer&Hélène Binet

 Saint Benedict Chapel

Kaplica św. Benedykta, znajdująca się w miejscowości Sumvitg w Graubünden, została zaprojektowana w 1988 roku. Skromny wygląd zewnętrzny kaplicy oddaje piękno i prostotę prac Zumthora, podczas gdy wnętrze pokazuje jego niezrównany kunszt.

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign16
zdjęcia: © Aldo Amorett

Została zbudowana w małej wiosce Sumvitg po tym, jak w 1984 roku lawina zniszczyła barokową kaplicę w tej miejscowości. Miejsce na wzgórzu dla nowej kaplicy, które zapewnia zapierające dech w piersiach górskie widoki, jest chronione przed przyszłymi lawinami przez otaczający las.

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign16
zdjęcia: © Aldo Amorett

W wywiadzie dla The New York Times, Zumthor wyjaśnił kiedyś swój proces: „Kiedy zaczynam, mój pierwszy pomysł na budynek wiąże się z materiałem. Wierzę, że architektura jest właśnie o tym. Nie chodzi o papier, nie chodzi o formy. Chodzi o przestrzeń i materiał.”  

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign16
zdjęcia: © Aldo Amorett

Chociaż Zumthor użył nowoczesnych materiałów i technik do tego konkretnego projektu, kaplica w kształcie cylindra naturalnie wtapia się w swój kontekst. Pomiędzy ekspresyjnym dachem a bardziej tradycyjną, drewnianą podstawą poniżej, znajduje się eleganckie, minimalne rozwiązanie: pierścień pionowych drewnianych kolumn i szklanych paneli, które wieńczą kaplicę, pozwalając na przenikanie naturalnego światła do wnętrza.

Residential Home for the Elderly, Masans

W całym kompleksie składającym się z 21 mieszkań, pokoju gościnnego i garderoby, połączonych ze sobą zewnętrznymi korytarzami, można dostrzec dowody na realizację zadeklarowanych celów projektowych. Stworzenia pewnej wiejskiej atmosfery w podmiejskim otoczeniu, zmysłowego postrzegania materiału  oraz przejrzystości i czytelności detali budowlanych.

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign19
zdjęcia: Hélène Binet

Chcieliśmy, aby budynek sprawiał wrażenie nieformalnego, przypominającego wielką skałę w szerokiej, otwartej górskiej scenerii, fachowo wykonana z precyzyjnym, starannym, może nawet staroświeckim rzemiosłem.

Chcieliśmy, aby mieszkańcy czuli się jak w domu, odczuwali wrażenie z własnego życia w okolicznych wioskach. Plan budynku opiera się na idei elementów cielesnych (nośne murowane filary, masywne bloki sanitarne, nienośne drewniane skrzynki) umieszczonych w regularnych odstępach w ogólnym planie i otoczonych kontinuum przestrzeni.

The Secular Retreat

Dom położony jest na wzgórzu w South Devon, jedną milę od wybrzeża, nad małą wioską Chivelstone. Dramatyczna, warstwowa konstrukcja z betonu i szkła usytuowano poziomo na terenie posesji, co pozwala uzyskać wspaniałe widoki na krajobraz we wszystkich kierunkach. Ręcznie formowany beton tworzy zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne przestrzenie, nadając budynkowi masę i skalę charakterystyczną dla prac Zumthora.

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign25
zdjęcia: Jack Hobhouse

Wewnątrz, wstęgi warstwowego betonu zestawiono z kamiennymi podłogami, z których każda płyta ma inny rozmiar i kształt, odzwierciedlający surowiec pozyskiwany bezpośrednio z kamieniołomu w Somerset. Sypialnie mają prostą formę – duża rzeźbiona nisza w betonowej tkance, podłogi z drewna gruszy prowadzące do okien o pełnej wysokości i szerokości, pozwalających na oglądanie ogrodów i okolicznych dolin.

Peter Zumthor - architektura zmysłów-pointofdesign25
zdjęcia: Jack Hobhouse

Łazienki są kontynuacją tego tematu, z kombinacją kamienia i betonu. W całym domu, starannie wykonana stolarka drzwi, półki, szafy i meble kuchenne, wszystkie wykonane z drewna jabłoni i wiśni, przynoszą ciepło i głębię kontrastu do ręcznie wykonanych ścian betonowych.

Zobacz także:

Write a response

Dodaj komentarz

Close
© Copyrights by Point of Design
Close